تحلیلی بر تغییرات پوشش/کاربری اراضی تالاب بین المللی شادگان در دوهه اخیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران،کرج، ایران

3 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران ؛ استادیار دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران

4 رئیس حوزه آبریز دریاچه ارومیه، شرکت مدیریت منابع ایران، وزارت نیرو، تهران، ایران

چکیده

تالاب‌‌ها به‌عنوان یکی از حساس‌ترین زیست‌بوم‌های کره زمین، همواره در گسترش‌گاه خود با تحولات متعددی روبرو هستند که تغییرات پوشش و کاربری از مهم‌ترین تغییرات محسوب می‌شود. تغییرات سیمای سرزمین تحت اثر مداخلات انسانی به تحولات و روندهای مختلف سیمای کاربری/ پوشش زمین منجر می‌شود. داده‌های ماهواره‌ای با کاربرد سنجش‌ازدور به‌عنوان ابزاری اساسی برای تخمین جنبه‌هایی ازجمله پوشش گیاهی، تخریب جنگل و گسترش شهری مورداستفاده قرار می‌گیرند. تالاب شادگان به‌عنوان یکی از تالاب‌های بین‌المللی ایران در کنوانسیون رامسر از سال 1372 در فهرست مونترو قرارگرفته است و تحلیل تغییرات پوشش/کاربری اراضی آن می‌تواند در شناسایی راهکارهای خروج این تالاب از فهرست مونترو مؤثر باشد. در این تحقیق به‌منظور آشکارسازی تغییرت کاربری/پوشش تالاب شادگان از تصاویر ماهواره‌های لندست5 و 8 در دوره‌های 5 ساله در یک بازه 20 ساله طی سال‌های 1999-2019 استفاده ‌شد. پس از پیش‌پردازش و انجام تصحیحات مربوطه، با استفاده از روش طبقه‌بندی نظارت‌شده و الگوریتم حداکثر احتمال پردازش، بارزسازی تصاویر صورت گرفت. با توجه به نتایج حاصل از تغییرات طی20 سال اخیر، پهنه‌های آبی محدوده موردپژوهش که بخش اعظم آن متعلق به تالاب شادگان است، به‌طور نسبی با رشد همراه بوده و اراضی تالابی شادگان طی 20 سال، از حدود 90 هزار هکتار در سال 2001 تا حدود 150 هزار هکتار در سال 1999 تغییر وسعت داشته است. پس‌ازآن اراضی تالابی افزایش داشته که این افزایش تا به امروز نیز به‌تدریج ادامه داشته است، همچنین بررسی تغییرات پوشش اراضی در محدوده موردمطالعه نشان داد، طی 20 سال موردبررسی از سهم اراضی شور کاسته شده است. بااین‌وجود به‌رغم این افزایش هنوز وسعت تالاب به گستره سال 1999 نرسیده است و نسبت به این سال حدود 16 درصد کاهش مساحت نشان می‌دهد. بررسی صورت گرفته نشان داد، فشار قابلی توجهی از طریق تغییر کاربری اراضی طی 20 سال اخیر بر اراضی تالابی شادگان وارد نشده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of land cover / land use changes of Shadegan International Wetland in the last two years

نویسندگان [English]

  • Asma Rafei 1
  • Afshin Danehkar 2
  • Mehdi Zandebasiri 3
  • Masoud Bagherzadekarimi 4
1 Master of Environment, Faculty of Natural Resources, Department of Environment, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
3 Assistant Professor, Research Division of Natural Resources, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shahrekord, Iran ; Assistant Professor, Behbahan Khatam Alanbia University
4 Head of Urmia Lake Basin, Iran Resource Management Company, Ministry of Energy, Tehran, Iran
چکیده [English]

Wetlands, as one of the most sensitive ecosystems on Earth, are always facing many changes, of which changes in cover and use are the most important changes. Satellite data using remote sensing is used as a basic tool for estimating aspects such as vegetation, deforestation and urban sprawl. Shadegan wetland has been included in the Montreux list as one of the international wetlands in the Ramsar Convention since 1993, and the analysis of land cover / land use changes can be effective in identifying ways to remove this wetland from the Montreux list. In this study, in order to detect the change of use / cover of Shadegan wetland, the images of Landsat 5 and 8 satellites in 5-year periods in a 20-year period during the years 1999-2019 were used. After pre-processing and making the relevant corrections, the images were highlighted using the supervised classification method and the maximum processing probability algorithm. According to the results of changes over the last 20 years, the water areas of the study area, most of which belong to Shadegan Wetland, have been relatively growing and Shadegan Wetland lands over 20 years, from about 90,000 hectares in 2001 to about 150 One thousand hectares changed in size in 1999. Since then, wetland lands have increased, and this increase has continued gradually to this day. Also, the study of land cover changes in the study area showed that the share of saline lands has decreased during the 20 years under study. However, this increase has not yet reached the area of ​​the wetland in 1999 and compared to this year shows a decrease of about 16% of the area. The study showed that no significant pressure has been put on Shadegan wetland lands through land use change during the last 20 years.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shadegan Wetland
  • land changes
  • Land cover
  • land use
  • Wildlife Refuge

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 شهریور 1400
  • تاریخ دریافت: 06 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 03 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 شهریور 1400