ارزیابی مقایسه‌ای حساسیت به زمین‌لغزش با استفاده از روش‌های منطق فازی و تحلیل سلسله مراتبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات

چکیده

چکیده
تشخیص مناطق مستعد لغزش، برای به کارگیری روش‌های پیشگیری یا مقابله با ناپایداری دامنه‌ها به‌منظور کاهش خطر و ریسک حاصل از آن‌ها، بسیار اهمیت دارد. هدف از این مطالعه، ارزیابی و مقایسه حساسیت به زمین‌لغزش در دامنه‌های رشته کوه‌های بینالود با استفاده از روش منطق فازی(FUZZY) و تحلیل سلسله مراتبی(AHP) در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) می‌باشد. به این منظور، با جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از پراکندگی لغزش‌ها در منطقه، ضمن تهیه نقشه پراکندگی زمین‌لغزش‌ها، لایه‌های اطلاعاتی مهمترین عوامل مؤثر بر وقوع زمین‌لغزش در منطقه موردمطالعه در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی( GIS) تهیه گردید. سپس با استفاده روش فازی(FUZZY) و تحلیل سلسله مراتبی(AHP) اقدام به تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) شد. در نهایت به‌منظور ارزیابی و مقایسه میزان دقت و صحت نقشه‌ها با استفاده از منحنی ROC و نقشه پراکنش زمین‌لغزش‌ها(نسبت عددی NRi)، صورت گرفت. ارزیابی نتایج حاصل از نقشه حساسیت زمین‌لغزش با استفاده از روش‌های نام برده، بیانگیر این است که در روش AHP، 8/47% و در روش فازی7/27%، محدوده منطقه دارای حساسیت زیاد و خیلی زیاد از نظر خطر زمین‌لغزش می‌باشد. همچنین نتایج صحت سنجی با استفاده از منحنی ROC نشان داد که روش AHP (817/0=AUC) نسبت به روش فازی(752/0=AUC) دارای صحت و دقت بیشتری در پیش بینی میزان حساسیت زمین‌لغزش، هست. همچنین با تقسیم درصد تعداد زمین‌لغزش در هر پهنه حساسیت زمین لغزش به درصد مساحت هر پهنه در منطقه موردمطالعه، نسبت عددیNRi، محاسبه شد. مقایسه مقادیر این نسبت عددی نشان داد که روش AHP با نسبت عددی بیشتر در هر طبقه، دقت پیش بینی بالاتری را داشته است. زیرا نشان دهنده آن است که در مقایسه با روش منطق فازی، درصد بالایی از زمین لغزش ها را در مساحت کمتری به عنوان پهنه حساسیت زمین لغزش پوشش داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparative evaluation of landslide susceptibility map using AHP and Fuzzy methods

نویسندگان [English]

  • Ali Dastranj 1
  • Hamzeh Noor 2
1 khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center
2 khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center
چکیده [English]

Abstract
It is very important to recognize landslide-prone areas and apply methods to prevent or reduce slope instabilities and landslide hazard and risk. The purpose of this study is to evaluate and compare Landslide Susceptibility Map (LSM) in Binalood Mountains using Fuzzy Logic and Analytic Hierarchy Process (AHP) in Geographic Information System (GIS). The landslide inventory map has been created in the study area. The landslide-conditioning factors were selected ane prepared in the GIS. Subsequently, landslide susceptibility maps were produced using Fuzzy and AHP models. For verification, the receiver operating characteristic (ROC) curves were drawn and the areas under the curve (AUC) were calculated. Finaly, the ratio of percentage of landslides were in each zone to the percentage of total area of zone was calculated. Results assessment of landslide susceptibility map indicates that class of very high and high susceptibility covers 47.8% of total area in the landslide susceptibility map generated with AHP model. And According to landslide susceptibility map based on the FUZZY Method, 27.7% of the total area was determined to be very high and high susceptibility to landslide. The verification results showed that AHP model (AUC = 81.7%) provided slightly better predictions than the Fuzzy (AUC = 75.43%) model. The larger ratio in the AHP method indicates its better consistency than the FUZZY method, implying more coverage of landslides in smaller area by the AHP method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Landslide Susceptibility
  • Binalood
  • GIS
  • AHP
  • Fuzzy

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 05 اسفند 1399
  • تاریخ دریافت: 01 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری: 29 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش: 05 اسفند 1399