تهیه نقشه شماره منحنی و برآورد ارتفاع رواناب با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در حوضه کارون شمالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی ساری

2 گروه آبخیزداری دانشگاه ساری

3 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 Head of Department of Remote Sensing and Environmental Assessment

چکیده

تخمین مقدار رواناب یکی از مهم‌ترین مراحل مطالعه هیدرولوژی حوضه‌های آبخیز به منظور مدیریت سیلاب، منابع آب و فعالیت‌های حفاظت خاک است. شماره منحنی به عنوان فاکتور اصلی در تعیین رواناب در مدل SCS-CN در نظر گرفته می‌شود. در این تحقیق از مدل SCS-CN برای تخمین مقدار رواناب ناشی از بارش در سطح حوضه کارون شمالی با استفاده از الحاقیه ArcCN-Runoff در محیط ArcGIS استفاده گردید. به این منظور از نقشه‌های کاربری اراضی بدست آمده از تصاویر ماهواره لندست 8 مربوط به سال 1396، نقشه گروه‌های هیدرولوژیکی خاک از نقشه خاک سازمان خواروبار کشاورزی (فائو) و نقشه شماره منحنی با ابزار ArcCN-Runoff بدست آمد. سپس بر اساس روش SCS-CN مقدار رواناب ناشی از بارش محاسبه گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که بیشترین مقدار CN در حوضه عدد 98 است که نشان دهنده مناطقی است که دارای پتانسیل بالایی در تولید رواناب دارند و سطح کمی از حوضه را پوشش داده است. نتایج نقشه رواناب بیانگر اینست که ارتفاعات زاگرس که دارای شیب بالایی بوده در تولید رواناب نقش عمده دارند، در حالیکه مناطق دشتی با ارتفاع پایین دارای شیب کم و رواناب کمتری تولید می‌کند. سطح وسیعی از حوضه دارای پتانسیل تولید رواناب متوسط است. مطالعه حاضر به وضوح نشان می‌دهد که ادغام GIS با روش SCS-CN ابزاری قدرتمند برای تخمین مقدار رواناب سطحی در حوضه آبخیز کارون شمالی را فراهم می‌کند. همچنین بر اساس نتایج 58 درصد سطح حوضه دارای پتانسیل تولید رواناب متوسط و 12 درصد سطح حوضه دارای پتانسیل تولید رواناب بالا است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Preparation of Curve Number and Runoff Depth Map using Geographic Information System and Remote Sensing in North Karun Basin

نویسندگان [English]

  • Sayed Hussein Roshun 1
  • Mahmoud Habibnejad Roshan 2
  • Kaka Shahedi 3
  • Jarosław Chormański 4
1 Departement of watershed management engineering, faculty of natural resources, sari agricultural sciences and natural resources university
2 Watershed Management, Sari University
3 Associated professor, Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University. Sari.
4 Head of Department of Remote Sensing and Environmental Assessment
چکیده [English]

Runoff estimation is one of the most important steps in the study of watershed hydrology in order to manage floods, water resources and soil conservation activities. The curve number is considered as the main factor in determining runoff in SCS-CN model. In this study, SCS-CN model was used to estimate the amount of runoff due to precipitation in the North Karun Basin using ArcCN-Runoff extension in ArcGIS environment. For this purpose, from the land use maps obtained from Landsat 8 satellite images related to 1396, the soil hydrological groups map was obtained from the soil map of the Food and Agriculture Organization (FAO) and the curve number map was obtained with ArcCN-Runoff tool. Then, according to SCS-CN method, the amount of runoff caused by precipitation was calculated. The results of this study showed that the highest amount of CN in the basin is 98, which indicates areas that have high potential for runoff production and cover a small area of the basin. The results of the runoff map indicate that the Zagros highlands, which have a high slope, play a major role in runoff production, while low-lying plain areas produce low slopes and less runoff. A large area of the basin has a medium runoff production potential. The present study clearly shows that the integration of GIS with SCS-CN method provides a powerful tool for estimating the amount of surface runoff in the North Karun watershed. Also, according to the results, 58% of the basin area has a medium runoff production potential and 12% of the basin area has a high runoff production potential.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Runoff Estimation
  • Hydrological Characteristics
  • GIS
  • North Karun Basin

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1400
  • تاریخ دریافت: 09 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 07 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 27 شهریور 1400