مقایسه و اولویت‌بندی سیل‌خیزی زیر حوضه‌های نکارود با استفاده از روش مورفومتریک در سامانه اطلاعات جغرافیایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 RS & GIS Centre

3 عضو هیت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه ساری

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه

چکیده

خصوصیات و اولویت‌بندی حوضه‌های آبخیز برای برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح منابع طبیعی در توسعه پایدار اهمیت پیداکرده است. اجرای شیوه‌های مدیریت در یک منطقه به‌طور هم‌زمان غیرقابل دسترسی و غیراقتصادی است. بنابراین، استفاده از یک تکنیک مناسب برای اولویت‌بندی حوضه‌های زیرزمینی حیاتی ضروری است. تجزیه‌وتحلیل مورفولوژی و اولویت‌بندی زیر حوضه‌های آبخیز برای آبخیز نکارود، مازندران انجام شد. روش رتبه‌بندی کل برای اولویت‌بندی زیر حوضه‌های آبخیز ازنظر حساسیت به سیل ناگهانی استفاده شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل مورفولوژی نشان داد که منطقه موردمطالعه یک سیستم زهکشی مرتبه ششم با الگوی زهکشی دندریت و شکل کشیده است. نتایج اولویت‌بندی نشان داد که از بین 12 زیر حوضه، زیر حوضه‌های 8N و 9N، دارای حساسیت بسیار بالا نسبت به سیل هستند.همچنین میزان همبستگی بین پارامترهای مختلف نیز در این آبخیز موردبررسی قرار گرفت .نتایج به‌دست‌آمده از همبستگی‌ها نشان داد که، بین طول جریان و مساحت با مقدار 99/0 بیشترین میزان همبستگی و بین تعداد جریان و رتبه آبراهه با مقدار85/0 کمترین میزان همبستگی وجود دارد.. نتایج این مطالعه می‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای مقامات ذیصلاح برای شروع اقدامات مقابله باسیل یا تغذیه مصنوعی آب زیرزمینی استفاده شود. در این مطالعه ثابت شد که ادغام و تجزیه‌وتحلیل مورفولوژی با GIS می‌تواند ابزاری قابل‌توجه برای درک ویژگی‌های زیر حوضه‌های آبخیز مربوط به مدیریت سیل فراهم کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison and prioritization of flooding in Nekarood sub-basins using morphometric method in GIS

نویسندگان [English]

  • Mehrab zali 1
  • Karim Solaimani 2
  • Mahmoud Habibnejad Roshan 3
  • mirhasan miryaghubzadeh 4
1 MSc student of Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2 RS & GIS
3 Faculty member of Sari University Watershed Management Department
4 urmia university
چکیده [English]

Characteristics and prioritization of watersheds are important for the proper planning and management of natural resources in sustainable development. Implementing management practices in an area is both inaccessible and uneconomical. Therefore, it is essential to use an appropriate technique to prioritize critical groundwater basins. Morphological analysis and prioritization of sub-basins for Nekarud watershed, Mazandaran was performed. The total ranking method was used to prioritize sub-watersheds in terms of sudden flood sensitivity. The results of morphological analysis showed that the study area is a sixth-order drainage system with a dendritic and shaped drainage pattern. The results of prioritization showed that among 12 sub-basins, N8 and N9 sub-basins have very high sensitivity to floods. Also, the degree of correlation between different parameters in this watershed was examined. The results obtained from the correlations showed that, between the length Flow and area with a value of 0.99 has the highest correlation and between the number of streams and the rank of waterway with a value of 0.85 has the lowest correlation. . In this study, it was proved that integration and morphological analysis with GIS can provide a significant tool for understanding the characteristics of watershed sub-basins related to flood management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flood
  • morphological analysis
  • prioritization
  • Nekarood watershed

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 شهریور 1400
  • تاریخ دریافت: 09 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 31 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 شهریور 1400