بررسی تغییرات مولفه‌های فنولوژی پوشش گیاهی ایران در پاسخ به تغییرات اقلیمی با استفاده از NDVI سنجنده AVHRR در دوره زمانی 1982 تا 2018

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، ایران.

چکیده

فنولوژی پوشش گیاهی که چرخه‌های سالانه زندگی گیاهان را در رابطه با عوامل زنده و غیر زنده توصیف می‌کند، یکی از حساس‌ترین شاخص‌های زیستی برای بررسی تأثیر گرمایش جهانی بر اکوسیستم‌ها می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات مولفه‌های فنولوژی پوشش گیاهی ایران در پاسخ به تغییرات اقلیمی سه دهه گذشته می‌باشد. بدین منظور در این مطالعه از شاخص شاخص نرمال‌شده تفاوت پوشش گیاهی (NDVI) سنجنده AVHRR استفاده شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار Timesat مولفه‌های مختلف فنولوژی پوشش گیاهی در چهار سری زمانی یکساله در زمان گذشته (1982، 1983، 1984 و 1985) و چهار سری زمانی یکساله در سال‌های اخیر (2015، 2016، 2017 و 2018) بدست آمد، در نهایت میانگین چهار سالۀ مولفه‌های مختلف فنولوژی در هر دو دوره زمانی گذشته و سال‌های اخیر مورد مقایسه قرار گرفت. بر اساس نتایج، زمان شروع فصل رشد، پایان فصل رشد، طول فصل رشد و زمان وسط فصل رشد به طور میانگین در سطح کل ایران به ترتیب به میزان 12، 19، 7، 13 روز کاهش یافته است. البته باید توجه داشت تغییرات این مولفه‌ها در مناطق مختلف بویژه در مناطق مرتفع سلسله جبال‌های البرز و زاگرس با ارتفاع بیشتر از 1500 متر با مناطق پست کاملا متفاوت می‌باشد. بر اساس نتایج، مولفه‌های فنولوژی نظیر دامنه فصل رشد، حداکثر میزان رشد، ارزش پایه، ارزش در نقطه شروع رشد، نسبت افزایش در شروع فصل رشد و نسبت کاهش در پایان فصل رشد در ارتفاعات البرز و زاگرس افزایش یافته است و در سایر مناطق که عموما مناطق با ارتفاع کمتر از 1500 را شامل می‌شود این مولفه‌ها کاهش یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Phenological Components Changes of Iranian Vegetation in Response to Climate Change Using NDVI products of AVHRR Sensor from 1982 to 2018

نویسندگان [English]

  • Hadi Zare khormizi 1
  • Hamid Reza Ghafarian Malamiri 2
1 PhD Student of Rehabilitation of Arid and Mountainous Regions Department, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Iran.
2 Assistant Professor Department of Geography, Faculty of Humanities and Social Sciences, Yazd University, Iran.
چکیده [English]

Vegetation phenology describing the annual life cycle of plants in relation to biotic and abiotic factors is one of the most sensitive biomarkers to assess the impact of global warming on ecosystems. The purpose of the present study is to investigate the changes in phenological components of vegetation in Iran regarding to climate change during the past three decades. To do so, the daily NDVI product of AVHRR sensor with a 0.05 × 0.05° spatial resolution (namely AVH13C1) was used. Then, the Timesat software was applied to determine different components of vegetation phenology in the four-one-year time series in the past (1982, 1983, 1984 and 1985) and in the present years (2015, 2016, 2017 and 2018). Then, the average different phenological components were compared in the past and present years. Based on the results, on average, the time of beginning of the season, the time of the end of the season, the seasonal length and the time of the mid of the season have been decreased by 12, 19, 7 and 13 days, respectively. It should be noted, that variations of these components are quite different in different areas, especially in Alborz and Zagros Mountains, with the altitude of more than 1500 m, compare to the areas with lower altitude. Based on the results, phenological components such as the seasonal amplitude, the maximum growth rate, the base level, the value of the beginning of the season, the rate of increase at the beginning of the season and the rate of decrease at the end of the season have been increased in the Alborz and Zagros Mountains and they have been reduced in the other areas with altitude of less than 1500 m,.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate Change
  • Phenology
  • Start of Season
  • End of Season
  • remote sensing

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 شهریور 1399
  • تاریخ دریافت: 12 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 24 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 26 تیر 1399