روشی بر مبنای تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره فازی-غیرفازی و ادغام تصمیم گیری ها به‌منظور پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه رودخانه ماربر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران-گرایش سازه های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران -دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 استادیار گروه ژئوتکنیک، راه و نقشه برداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

زمین‌لغزش به‌عنوان یک حادثه‌ی مهیب می‌تواند موجب آسیب رساندن به انسان، از دست دادن زندگی، زیان اقتصادی و از بین بردن میراث فرهنگی و طبیعی شود. درحالی‌که نیاز به روشی برای پیش‌بینی مستقیم محل وقوع زمین‌لغزش احساس می‌شود و در حال حاضر امکان پیش-بینی مستقیم وجود ندارد، پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش می‌تواند روش غیرمستقیم مناسبی برای پاسخ به این نیاز باشد. هدف از این مطالعه، ادغام اطلاعات چندین تصمیم‌گیری نهایی حاصل از پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در محدوده‌ی سمیرم استان اصفهان است. بدین منظور از مهم‌ترین عوامل مؤثر زمین‌لغزش، ۸ عامل شیب، جهت شیب، میزان بارش، لیتولوژی، فاصله تا مناطق مسکونی، فاصله تا رودخانه، فاصله تا جاده و فاصله تا گسل انتخاب‌شده و در محیط جی آی اس طبقه‌بندی شدند. با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی و غیر فازی و با قضاوت کارشناسان خبره، لایه‌ها و زیرلایه‌ها وزن‌دهی شدند. همچنین دو روش همپوشانی وزندار و همپوشانی فازی جهت همپوشانی دو روش تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل سلسله مراتبی فازی به کار گرفته شدند و چهار نقشه ی پهنه بندی حاصل شد. سپس چهار نقشه پهنه‌بندی حاصل، به روش رأی‌گیری وزن‌دار از روش‌های ادغام تصمیم‌گیری‌ها، ادغام شدند. مقایسه و صحت سنجی نتایج با نرخ پیشبینی زمین لغزش‌های تاریخی منطقه نشان داد روش‌های پهنه‌بندی، نتایج مناسبی داشتند اما درنهایت با ادغام اطلاعات نتایج، بهبود بیشتری یافتند. جهت صحت‌سنجی تحقیق از مقایسه‌ی نتایج پهنه‌بندی با زمین‌لغزش‌های تاریخی منطقه استفاده شد. طبق این بررسی مشخص شد که پهنه‌بندی با روش تحلیل سلسله مراتبی و همپوشانی وزن‌دار، تحلیل سلسله مراتبی و همپوشانی فازی، تحلیل سلسله مراتبی فازی و همپوشانی وزن‌دار و درنهایت تحلیل سلسله مراتبی فازی و همپوشانی فازی به ترتیب دارای دقت ۸۰%، ۸۶% و ۷۵% و ۸۸% بودند و پس از ادغام نتایج حاصل از این ۴ روش، دقت پهنه‌بندی به ۹۰% افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Method based on Fuzzy-non Fuzzy Analytical Hierarchy Process (AHP) and Decision Fusion System for Landslide Hazard Zonation in Marbar Basin

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Sajjadi 1
  • Ahmad Ahmadi 2
  • Behnaz Bigdeli 3
1 MSc. Student of Hydraulic Structures, School of Civil Engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
2 Associate Professor, Department of Water and Environment, School of Civil Engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
3 Assistant Professor, Departemnt of Geotechnical, Road and surveying, School of Civil Engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
چکیده [English]

Landslide as a terrifying disaster can cause human and economic losses and the destruction of cultural and natural heritage. While the need for a method to directly predict the location of landslides has vital importance but currently, the prediction is not possible. The zoning of landslide hazard can be an efficient indirect approach. The aim of this study is to integrate information on several final decisions resulting from the zoning of landslide hazard in the Semirom in Isfahan province. For this purpose, eight variables (slope, slope direction, rainfall, lithology, distance to residential areas, distance to river, distance to road and distance to selected faults) were categorized in GIS Software. Using the fuzzy and non-fuzzy hierarchical process, and in consultation with the experts, the layers and substrates were weighted. Also, two different overlay methods including weighted overlay and fuzzy overlay are applied on the results of fuzzy and non -fuzzy AHP methods. Then, four zoning maps were merged into the decision-making methods by the weighting method. Comparison and verification of the results showed that the zoning methods provide satisfactory results, but eventually the results were improved with the integration of information. To validate the research, the results were compared with historical land surveys. Based on the results, it was concluded that zoning by hierarchical analysis and overweight analysis, hierarchical analysis and fuzzy overlay, fuzzy hierarchical analysis and weighted overlay, and fuzzy hierarchical analysis and fuzzy overlaying, have a precision of 80 %, 86%, 75% and 88% respectively. After integrating the results of these four methods, the accuracy of the zoning increased to 90%.

کلیدواژه‌ها [English]

  • fuzzy analytical hierarchy process
  • ، zoning،
  • landslide hazard، information fusion

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 شهریور 1399
  • تاریخ دریافت: 14 دی 1398
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1399
  • تاریخ پذیرش: 12 مرداد 1399