تلفیق آینده‌نگری جمعیت در ارائه سامانه پشتیبان تصمیم‌گیری مکان‌یابی دفن پسماند شهری (مطالعه موردی: استان قزوین)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان

2 پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشجوی دکترای محیط زیست گرایش آمایش سرزمین، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

گسترش شهرنشینی همراه با افزایش جمعیت تولید پسماندهای جامد شهری را طی سال‌های اخیر به طور قابل ملاحظه‌ای سرعت بخشیده است. علیرغم اهمیت دفن مواد زائد جامد بعنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های چرخه مدیریت پسماند، در حال حاضر دفن اصولی در بسیاری از مناطق ایران مورد غفلت قرار گرفته است. لذا تحقیق حاضر با هدف مکان‌یابی دفن پسماند شهری در استان قزوین، رویکرد یکپارچه GIS-AHP را در تلفیق با آینده‌نگری جمعیت بکار گرفته است. در رویکرد یاد شده مکان‌یابی اولیه دفن پسماند با روش MCE طی مراحل شناسایی معیارها، وزن‌دهی معیارها با روش AHP، استانداردسازی معیارها با توابع عضویت فازی و در نهایت ادغام معیارها با روش WLC انجام شد. در مرحله بعد با آینده‌نگری جمعیت برای افق چشم‌انداز سال 1425، مساحت مورد نیاز دفن پسماند مشخص شد. مکان‌یابی نهایی دفن پسماند با مدل تصمیم‌گیری مکانی تخصیص تک هدفه زمین در نرم‌افزار ایدریسی TerrSetدر دو سناریو و سه گزینه مکانی انجام شد. در سناریوی اول برای انتخاب گزینه‌های مکانی شرط دارا بودن بیشترین ارزش نقشه‌ای اعمال شد و در سناریوی دوم علاوه بر شرط ذکر شده، لزوم وجود بافر 10 کیلومتری برای هر یک از گزینه‌های مکانی لحاظ گردید. در نهایت سایت شماره یک از سناریو اول و دوم و سایت شماره سه از سناریو دوم به عنوان اولویت معرفی شدند. شکل‌گیری بخش آینده‌پژوهی در ساختار تشکیلاتی سیستم‌های مدیریتی دفن پسماند نه تنها می‌تواند منجر به کاهش خطرات محیط‌زیستی شود بلکه پایداری در منابع اقتصادی و اجتماعی را به‌همراه خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Integration of population forecasting in providing decision support system for siting of municipal solid waste landfill (Case study: Qazvin province

نویسندگان [English]

  • Zahra Asadolahi 1
  • naghmeh mobarghaee 2
  • Mostafa Keshtkar 3
1 Assistant Professor of Environmental Science, Faculty of Agriculture and natural resources, Lorestan University, Khorram Abad, Iran
2 environmental science research institute shahid beheshti university
3 PhD Student of Environmental Science Research Institute, University of Shahid Beheshti, Tehran
چکیده [English]

Despite the importance of solid waste landfill as one of the most important parts of the waste management cycle, it is still neglected in many areas of Iran. Therefore, the present study was conducted in three main steps with the aim of locating municipal waste landfills in Qazvin province. In the first step, the initial location of the landfill was determined with an integrated GIS-AHP approach and the Multi-Criteria Spatial Evaluation (MCE) method. In the second step, the area required for waste disposal sites was estimated based on population growth rate, per capita waste generation (kg per day) and average groundwater depth. In order to forecast the population growth up to 2046 year, reports of Iran's Plan and Budget Organization was used. In the third step, the final siting of the municipal solid waste was determined with a Single Objective Land Allocation (SOLA) model in TerrSet software. Thus, the initial suitability map obtained from the MCE method was entered into the SOLA model as the basic input. In this study, two scenarios were implemented. In the first scenario, in order to select the appropriate locations, the condition of having the highest value of the map was applied, and in the second scenario, in addition to the mentioned condition, the need to have a 10 km buffer for each of the selected options was considered. According to the results, site number one of the first and second scenarios and site number three of the second scenario were identified as priorities. Site number one was selected in the range of Buin Zahra city and near the village of Elahabad. While site number three was located 15 km away from the waste management department of Qazvin city and near the Zinabad village.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Single Objective Land Allocation
  • Future Forecasting
  • Spatial Multi-Criteria Evaluation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 شهریور 1399
  • تاریخ دریافت: 11 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 08 شهریور 1399
  • تاریخ پذیرش: 09 شهریور 1399